Kiedy krążek przeciwodleżynowy jest uzasadniony medycznie i jak wygląda refundacja

W opiece domowej nad seniorami lub pacjentami unieruchomionymi z powodu choroby lub urazu długotrwałe przebywanie w jednej pozycji powoduje stały nacisk na skórę oraz tkanki podskórne. Problem ten dotyczy najczęściej miejsc, w których układ kostny znajduje się blisko powierzchni ciała. Zwykła domowa poduszka zazwyczaj nie rozwiązuje ucisku, ponieważ rozkłada ciężar na całą swoją powierzchnię, nie odciążając centralnego punktu styku z ciałem. W takich sytuacjach przydaje się specjalistyczne zaopatrzenie, które poprzez odpowiedni kształt redukuje obciążenie wrażliwych stref. Wyroby medyczne o okrągłym profilu z wolną przestrzenią w środku pozwalają na swobodne zawieszenie narażonej na ucisk części ciała, co ułatwia utrzymanie prawidłowego krążenia krwi w tkankach.

Zastosowanie i ocena ryzyka w opiece domowej

Wyroby odciążające, w tym krążki przeciwodleżynowe, stosuje się w ściśle określonych miejscach na ciele pacjenta, zależnie od jego dominującej pozycji spoczynkowej. U osób stale leżących na wznak umieszcza się je pod potylicą oraz pod kością ogonową, natomiast przy ułożeniu bocznym zabezpiecza się głównie łokcie, pięty i kostki. Wybór odpowiedniego rozmiaru wyrobu zależy od jego lokalizacji, co oznacza, że pod pięty dobiera się modele o mniejszej średnicy, a pod miednicę warianty znacznie grubsze i szersze.

Decyzja o wdrożeniu zaopatrzenia odciążającego opiera się najczęściej na ocenie ryzyka wystąpienia uszkodzeń skóry. W profesjonalnej ocenie pielęgniarskiej wykorzystuje się do tego między innymi skalę Braden, która analizuje zdolność pacjenta do samodzielnej zmiany pozycji, stopień narażenia skóry na wilgoć oraz ogólny stan odżywienia organizmu. Podwyższone zagrożenie występuje u pacjentów, u których obserwuje się brak zmiany pozycji przez ponad dwie godziny, a także utrzymujące się zaczerwienienie naskórka po ustąpieniu ucisku. W przypadku pojawienia się takich objawów opiekunowie domowi wprowadzają działania profilaktyczne, aby nie dopuścić do dalszego niedotlenienia tkanek. Przewidziane zastosowanie tego wyrobu dotyczy głównie prewencji i łagodzenia początkowych faz ucisku, a w razie wystąpienia otwartych ran konieczna jest konsultacja lekarska.

Procedury wsparcia finansowego i specyfika wyrobów

Pozyskanie sprzętu rehabilitacyjnego do opieki domowej wiąże się z możliwością skorzystania ze wsparcia ze środków publicznych. Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej lub odpowiedni specjalista wystawia elektroniczne zlecenie na wyroby medyczne, które jest rejestrowane w systemie Narodowego Funduszu Zdrowia. Mając dokument, pacjent lub jego opiekun udaje się do wybranego punktu posiadającego umowę z NFZ. Dobrym przykładem takiego miejsca jest bydgoski sklep medyczny Almed, w którym można zrealizować e-zlecenie oraz uzyskać informacje o dopasowaniu sprzętu. Na wybrane kategorie artykułów wspierających profilaktykę przysługuje dofinansowanie, które pokrywa określoną część ustawowego limitu. Dodatkowym źródłem finansowania dla osób z niepełnosprawnościami mogą być środki z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Sprzęt o konstrukcji pierścienia znacząco różni się od innych dostępnych na rynku rozwiązań. Konstrukcja z otworem służy do punktowego odciążania małych powierzchni, podczas gdy tradycyjna poduszka pneumatyczna zabezpiecza całą płaszczyznę pośladków pacjenta siedzącego na wózku inwalidzkim. Należy pamiętać o odpowiedniej eksploatacji sprzętu. Przeciwwskazaniem do stosowania bywa nakładanie wyrobu bezpośrednio na uszkodzoną lub zakażoną skórę bez odpowiedniego opatrunku medycznego. Informacje o prawdopodobnym ryzyku związanym z używaniem wyrobu zawsze znajdują się w instrukcji producenta, z którą trzeba się zapoznać przed rozpoczęciem profilaktyki.

Miejsce zaopatrzenia odciążającego w kompleksowej profilaktyce

Najlepiej dobrane zaopatrzenie przeciwuciskowe stanowi jedynie element szerszej strategii dbania o stan skóry pacjenta leżącego. Ochrona wrażliwych tkanek wymaga regularnego zmieniania pozycji ciała co dwie godziny, co pozwala na naturalne przywrócenie krążenia w obszarach narażonych na długotrwały kontakt z podłożem. Sam wyrób o kształcie pierścienia nie zwalnia opiekuna z konieczności codziennej higieny, dokładnego osuszania skóry oraz stosowania preparatów ochronnych.

Gdy stan pacjenta ulega pogorszeniu lub pojawiają się trudności z ręcznym obracaniem, miejscowe odciążenie staje się niewystarczające do zapewnienia bezpieczeństwa. W zaawansowanych stadiach zagrożenia wdraża się całościowe systemy zmiennociśnieniowe, które obejmują całą powierzchnię łóżka rehabilitacyjnego. Wyroby punktowe sprawdzają się najlepiej jako wsparcie doraźne, uzupełniające główne metody opieki długoterminowej i wspierające codzienne zabiegi pielęgnacyjne u osób o ograniczonej sprawności ruchowej.